Санскритско-русский разговорник

Share it with your friends Like

Thanks! Share it with your friends!

Close

Разговорный санскрит.

Из книги

संस्कृतवाक्यप्रबोधः

Автор:  दयानन्द सरस्वती

Перевод с санскрита. Леонченко В.В.

Глава 1.

गुरुशिष्यवार्तालापप्रकरणम्

guruśiṣyavārtālāpaprakaraṇam

«Ученик и учитель»

संस्कृत ХИНДИ + РУССКИЙ
भो शिष्य उत्तिष्ठ प्रातःकालो जातः । bho śiṣya uttiṣṭha prātaḥkālo jātaḥ हे शिष्य ! उठ, सवेरा हुआ ।

О, Ученик, просыпайся! Доброе утро!

उत्तिष्ठामि । uttiṣṭhāmi उठता हूँ । Встаю.
अन्ये सर्वे विद्यार्थिन उत्थिता न वा ?

anye sarve vidyārthina utthitā na vā ?

और सब विद्यार्थी उठे वा नहीं ?

Не встали ли все другие жаждущие знаний?

अधुना तु नोत्थिताः खलु

adhunā tu notthitāḥ khalu

अभी तो नहीं उठे हैं ।

сейчас еще не встали.

तानपि सर्वानुत्थापय उन सब को भी उठा दे ।

все они должны быть подняты

सर्व उत्थापिताः सब उठा दिये । все поднялись
सम्प्रत्यस्माभिः किं कर्त्तव्यम् ?

sampratyasmābhiḥ kiṁ karttavyam ?

इस समय हमको क्या करना चाहिये ?

что должно быть нами сделано?

आवश्यकं शौचादिकं कृत्वा सन्ध्यावन्दनम् ।

āvaśyakaṁ śaucādikaṁ kṛtvā sandhyāvandanam

आवश्यक शरीरशुद्धि करके सन्ध्योपासना ।

Обязательно умывшись и собравшись, нужно почтить Сандхйю- богиню утренней зори.

आवश्यकं कृत्वा सन्ध्योपासिता‍ऽतः परमस्माभिः किं करणीयम् ?

āvaśyakaṁ kṛtvā sandhyopāsitā paramasmābhiḥ kiṁ karaṇīyam

आवश्यक कर्म करके सन्ध्योपासन कर लिया । इसके आगे हमको क्या करना चाहिये ?

Что надлежит сделать нам после почитания Сандхйи- богини зари?

अग्निहोत्रं विधाय पठत ।

agnihotraṁ vidhāya paṭhata

अग्निहोत्र करके पढ़ो ।

Прочесть (выполнить) правильную агнихотру (обряд призывания, почтения Агни)

पूर्वं किं पठनीयम ?

pūrvaṁ kiṁ paṭhanīyam

पहिले क्या पढ़ना चाहिये ?

что я должен прочесть (выучить, сделать) в первую очередь?

वर्णोच्चारणशिक्षामधीध्वम् ।

varṇoccāraṇaśikṣāmadhīdhvam =

varṇa uccāraṇa śikṣām adhīdhvam

वर्णोच्चारणशिक्षा को पढ़ो ।

Вами должен быть исполнен (выучен, повторен, спет) алфавит.

पश्चात्किमध्येतव्यम् ?

Paścātkimadhyetavyam? =

paścāt kim adhyetavyam ?

पीछे क्या पढ़ना चाहिये ?

что должно быть изучено мною потом?

किंचित्संस्कृतोक्तिबोधः क्रियताम् ।

kiṁcitsaṁskṛtoktibodhaḥ kriyatām =

kiṁcit saṁskṛta uktibodhaḥ kriyatām

कुछ संस्कृत बोलने का ज्ञान किया जाय ।

следует изучить некоторые санскритские высказывания

पुनः किमभ्यसनीयम् ?

punaḥ kimabhyasanīyam ? =

punaḥ kim abhyasanīyam ?

फिर किसका अभ्यास करना चाहिये ?

какие упражнения должны быть выполнены?

यथायोग्यव्यवहारानुष्ठानाय प्रयुतध्वम् ।

yathāyogyavyavahārānuṣṭhānāya prayutadhvam =

yathā yogya vyavahāra anuṣṭha anaya prayutadhvam

यथोचित व्यवहार करने के लिये प्रयत्न करो ।

вам следует придерживаться благонравного поведения

कुतोऽनुचितव्यवहार कर्तुर्विद्यैव न जायते ।

kuto.nucitavyavahāra karturvidyaiva na jāyate

क्योंकि उल्टे व्यवहार करनेहारे को विद्या ही नहीं होती ।

не рождается знание при ненадлежащем усердии и правильном поведении

को विद्वान् भवितुर्महति ?

ko vidvān bhaviturmahati ?

कौन मनुष्य विद्वान् होने के योग्य होता है ?

как же стать великим ученым?

यः सदाचारी प्राज्ञः पुरुषार्थी भवेत् ।

yaḥ sadācārī prājñaḥ puruṣārthī bhavet

जो सत्याचरणशील, बुद्धिमान्, पुरुषार्थी हो ।

прозорливцем да будет тот, что прилежен, целеустремлен и благонравен.

कीदृशादाचार्याधीत्य पण्डितो भवितुं शक्नोति ?

kīdṛśādācāryādhītya paṇḍito bhavituṁ śaknoti

कैसे आचार्य से पढ़ के पण्डित हो सकता है ?

Какие воззрения, науки, изучал учитель, чтобы стать столь мудрым?

अनूचानतः ।

anūcānataḥ

पूर्ण विद्वान वक्ता से ।

во всём следовал своему учителю; стал знатоком вед и веданг, так что может их повторить; следовал принципам истинного благонравия.

अथ किमध्यापयिष्यते भवता ?

atha kimadhyāpayiṣyate bhavatā?

अब आप इसके अनन्तर हमको क्या पढ़ाइयेगा ?

и так, чему Вы научите нас?

अष्टाध्यायी महाभाष्यम् ।

aṣṭādhyāyī mahābhāṣyam

अष्टाध्यायी और महाभाष्य ।

восьми великим комментариям- грамматике Панини.

किमनेन पठितेन भविष्यति ?

kimanena paṭhitena bhaviṣyati

इसके पढ़ने से क्या होगा ?

что будет после того, как мы изучим это?

शब्दार्थसम्बन्धविज्ञानम् ।

śabdārthasambandhavijñānam

शब्द अर्थ और सम्बन्धों का यथार्थबोध ।

изучение смысла слов, их настоящее значение, этимология.

पुनः क्रमेण किं किमध्येतव्यम् ?

punaḥ krameṇa kiṁ kimadhyetavyam

फिर क्रम से क्याक्या पढ़ना चाहिये ?

что следует изучить далее, следуя порядку изучения?

शिक्षाकल्पनिघण्टुनिरुक्तछन्दोज्योतिषाणि वेदानामङ्गानि मीमांसावैशेषिक न्याययोगसांख्य वेदान्तानि उपाङ्गानि आयुर्धनुर्गान्धर्वार्थान् उपवेदान् ऐतरेय शतपथसामगोपथ ब्राह्मणान्यधीत्य ऋग्यजुस्सामा‍ऽथर्ववेदान् पठत ।

śikṣākalpanighaṇṭuniruktachandojyotiṣāṇi vedānāmaṅgāni mīmāṁsāvaiśeṣika nyāyayogasāṁkhya vedāntāni upāṅgāni āyurdhanurgāndharvārthān upavedān aitareya śatapathasāmagopatha brāhmaṇānyadhītya ṛgyajussāmā paṭhata

शिक्षा, कल्प, निघण्टु, निरुक्त, छन्द और ज्योतिष वेदों के अंग । मीमांसा, वैशेषिक, न्याय, योग, सांख्य और वेदान्त उपाङ्ग । आयुर्वेद, धनुर्वेद, गान्धर्ववेद और अर्थवेद उपवेद । ऐतरेय, शतपथ, साम और गोपथ ब्राह्मण ग्रन्थों को पढ़के ऋग्वेद, यनुर्वेद, सामवेद और अथर्ववेद को पढ़ो ।

Кальпа, Нишханту (словарь синонимов), Нирукта (этимология), Чхандах (наука о стихосложении, стихотворных размерах, двоичном кодировании), астрономию, Веды вместе с ведагнгами, миманса и вайшешика, логика, йога и санкхя, веданта вместе с сопутствующими текстами,, медицина, военное искусство, искусство, экономика, айтарея, шатапатха, гопатха, сама брахманы и другие тексты; риг, яджур, сама, атхарва веды- вот то, что следует изучить.

एतत्सर्वं विदित्वा किं कार्य्यम् ?

etatsarvaṁ viditvā kiṁ kāryyam

इन सबको जान के फिर क्या करना चाहिये ?

что следует нам делать после этого?

धर्मजिज्ञासा‍ऽनुष्ठाने एतेषामेवा‍ऽध्यापनं च ।

dharmajijñāsā eteṣāmevā ca

धर्म के जानने की इच्छा तथा उसका अनुष्ठान और इन्हीं को सर्वदा पढ़ाना ।

далее следует изучить законы природы, обряды и ритуалы…

Comments

Write a comment

*