Разговорный санскрит

Share it with your friends Like

Thanks! Share it with your friends!

Close

Разговорный санскрит

из книги Даянанда Сарасвати. 

संस्कृतवाक्यप्रबोधः

Глава 2.

Имя и место жительства

नामनिवासस्थानप्रकरणम् nāmanivāsasthānaprakaraṇam

Санскрит                                                           Хинди + Русский
तव किन्नामास्ति ?

tava kinnāmāsti? =

tava kiṁ nāma asti ?

तेरा क्या नाम है ?

Как тебя зовут?

देवदत्तः devadattaḥ देवदत्त ।

Дэвадатта — «Данный небом», или «Данный Богом»- «Богдан»

को‍ऽभिजनो युवयोर्वर्त्तते ?

ko.bhijano yuvayorvarttate =

kaḥ abhijanaḥ yuvayoḥ varttate

तुम दोनों का अभिजनदेश कौन है ?

К какому роду вы оба принадлежите? (из какой вы оба семи, расы, страны, или родовой общины)

कुरुक्षेत्रम् ।

kurukṣetram

कुरुक्षेत्र ।

Курукшетра.

युष्माकं जन्मदेशः को विद्यते ?

yuṣmākaṁ janmadeśaḥ ko vidyate ?

तुम्हारा जन्मदेश कौन है ?

Где ты родился? (что за место твоего рождения? Что о нем известно?)

पञ्चालाः ।

pañcālāḥ

पञ्जाब ।

Паньчаля

भवन्तः कुत्रत्याः ?

bhavantaḥ kutratyāḥ

आप कहाँ के हो ?

Откуда вы?

वयं दक्षिणात्याः स्मः

vayaṁ dakṣiṇātyāḥ smaḥ

हम दक्षिणी हैं ।

Мы с юга.

तत्र का पुरः ?

tatra kā puraḥ ?

वहां आपके निवास की कौन नगरी है ?

Какой там город? (из какого вы города)?)

मुम्बापुरी ।

mumbāpurī

मुम्बई ।

Мумбаи

इमे क्व निवसन्ति ?

ime kva nivasanti ?

ये लोग कहां रहते हैं ?

Где они живут?

नेपाले

nepāle

नेपाल में ।

В Непале.

अयं किमधीते ?

ayaṁ kimadhīte ?

यह क्या पढ़ता है ?

Что там наверху /написано/?

व्याकरणम् ।

vyākaraṇam

व्याकरण को ।

Грамматика, надпись.

त्वया किमधीतम् ?

tvayā kimadhītam

तूने क्या पढ़ा है ?

что ты там на верху /прочитал/?

न्यायशास्त्रम् ।

nyāyaśāstram

न्यायशास्त्र

Логику. Логику

भवता किं पठितमस्ति ?

bhavatā kiṁ paṭhitamasti ?

आपने क्या पढ़ा है ?

Что же вы прочли там?

पूर्वमीमांसाशास्त्रम् ।

pūrvamīmāṁsāśāstram

पूर्वमीमांसाशास्त्र ।

Пурва миманса шастра

अयं भवदीयश्छात्रः किं प्रचर्चयति ?

ayaṁ bhavadīyaśchātraḥ kiṁ pracarcayati

यह आपका विद्यार्थी क्या पढ़ता है ?

Что изучает (повторяет) этот ученик?

ऋग्वेदम्

ṛgvedam

ऋग्वेद को ।

Риг веду.

त्वं कुत्र गच्छसि ?

tvaṁ kutra gacchasi

तू कहां जाता है ?

Куда ты идешь?

पाठाय व्रजामि

pāṭhāya vrajāmi

पढ़ने के लिये जाता हूं ।

Я иду учиться.

कस्मादधीषे ?

kasmādadhīṣe ?

किससे पढ़ता है ?

откуда эти задания (кто наставник)?

यज्ञदत्तादध्यापकात् ।

yajñadattādadhyāpakāt

यज्ञदत्त अध्यापक से ।

От учителя Яджнадатты (имя можно перевести как данный обрядом…)

इमे कुतो‍ऽभ्यस्यन्ति ?

ime kuto.bhyasyanti

ये किससे पढ़ते हैं ?

В чем они упражняются?

विष्णुमित्रात् ।

viṣṇumitrāt

विष्णुमित्र से ।

Вишну-митра- общее название для ряда священных писаний, имя священника или философа. («друг для Вишну»)

तवाध्ययने कियन्तः संवत्सरा व्यतीताः ?

tavādhyayane kiyantaḥ saṁvatsarā vyatītāḥ ?

तुझ को पढ़ते हुए कितने वर्ष बीते ?

Сколько лет ты уже учишься?

पञ्च ।

pañca

पांच ।

Пять.

भवान् कति वार्षिकः ?

bhavān kati vārṣikaḥ

आप कितने वर्ष के हुए ?

Сколько Вам лет?

त्रयोदशवार्षिकः ।

trayodaśavārṣikaḥ

तेरह वर्ष का ।

Тринадцать лет

त्वया पठनारम्भः कदा कृतः ?

tvayā paṭhanārambhaḥ kadā kṛtaḥ

तूने पढ़ने का आरम्भ कब किया था ?

Когда ты начал учиться?

यदाहमष्टवार्षिकोऽभूवम् ।

yadāhamaṣṭavārṣiko.bhūvam

जब मैं आठ वर्ष का हुआ था ।

Когда мне было 8 лет.

तव मातापितरौ जीवतो न वा ?

tava mātāpitarau jīvato na vā ?

तेरे मातापिता जीते हैं वा नहीं ?

Живы ли твои родители?

विद्येते ।

vidyete

जीते हैं ।

Живы, обретаются в добром здравии.

तव कति भ्रातरो भगिन्यश्च ?

tava kati bhrātaro bhaginyaśca

तेरे कितने भाई और बहिन हैं ?

Сколько у тебя братьев и сестер?

त्रयो भ्रातरश्चैका भगिन्यास्ति ।

trayo bhrātaraścaikā bhaginyāsti

तीन भाई और एक बहिन है ।

Три брата и одна сестра

तेषु त्वं ज्यष्ठस्ते, सा वा ?

teṣu tvaṁ jyaṣṭhaste sā vā ?

उनमें तू ज्येष्ठ वा तेरे भाई अथवा बहिन ?

Среди всех ты самый старший или она или братья?

अहमेवाग्रजो‌ऽस्मि ।

ahamevāgrajo

मैं ही सबसे पहिले जन्मा हूं ।

Я самый старший.

तव पितरौ विद्वांसौ न वा ?

tava pitarau vidvāṁsau na vā ?

तेरे मातापिता पढ़े हैं वा नहीं ?

У твоих родителей есть образование или нет?

महाविद्वांसौ स्तः ।

mahāvidvāṁsau staḥ

बड़े विद्वान् हैं ।

Очень образованы.

तर्हि त्वया पित्रोः सकाशात्कुतो न विद्या गृहीता ?

tarhi tvayā pitroḥ sakāśātkuto na vidyā gṛhītā ?

तो तूने मातापिता से विद्या ग्रहण क्यों न की ?

Почему же тогда ты не учился дома у родителей?

अष्टमवर्षपर्य्यन्तं कृता ।

aṣṭamavarṣaparyyantaṁ kṛtā

आठ वर्ष पर्यन्त की थी ।

теперь мне уже восемь лет…

अत ऊर्ध्वं कुतो न कृता ?

ata ūrdhvaṁ kuto na kṛtā ?

इससे आगे क्यों न की ?

Разве не следует пойти дальше (выше этого уровня)?

मातृमान् पितृमानाचार्य्यवान् पुरुषो वेदेति शास्त्रविधेः ।

mātṛmān pitṛmānācāryyavān puruṣo vedeti śāstravidheḥ

मातापिता से आठवें वर्ष पर्यन्त, इसके आगे आचार्य से पढ़ने का शास्त्र में विधान है इस से ।

Согласно правилам, изложенным в шастрах, человек должен прийти к учителю от своих родителей.

अन्यच्च गृहकार्यबाहुल्येन निरन्तरमध्ययनमेव न जायते‍ऽतः ।

anyacca gṛhakāryabāhulyena nirantaramadhyayanameva na jāyate

और भी घर में बहुत काम करने से निरन्तर पढ़ना नहीं हो सकता इसलिए भी ।

бесконечные домашние дела и другие неотложные вещи НЕ РОЖДАЮТ качественного и непрерывного обучения…

अतः परं कियद्वर्षपर्यन्तमध्येष्यसे ?

ataḥ paraṁ kiyadvarṣaparyantamadhyeṣyase ?

इसके आगे कितने वर्षपर्यन्त पढ़ेगा ?

И так, сколько лет продлится это всестороннее обучение?

पञ्चत्रिंशद्वर्षाणि ।

pañcatriṁśadvarṣāṇi

पैंतीस वर्ष तक ।

ТРИДЦАТЬ ПЯТЬ ЛЕТ

Comments

Write a comment

*